การเดินทางไปถึงวันแรก เราต้องเจอกับไกด์หญิงที่เป็นชาวอิสราเอลคนหนึ่ง มองกันที่รูปพรรณภายนอกแล้ว ก็ดูละม้ายคล้ายชาวตะวันออกกลางทั่วไป แต่พอเจอกับคนขับรถอีกคนกลับมีหน้าตาไปทางฝั่งยุโรปอย่างชัดเจน ยิ่งได้เห็นคนอิสราเอลหลายคนขึ้น ก็เริ่มสังเกตุได้ว่า จริงๆแล้วชาวอิสราเอลนี่เป็นชาติแห่งความผสมผสานเสียจริงๆ

เราเข้าใจที่มาของเรื่องนี้มากขึ้น  เมื่อได้ศึกษาถึงที่มาในอดีตของประเทศอิสราเอล ซึ่งต้องไม่ลืมว่าอิสราเอลนั้นเป็นประเทศมาได้แค่ 60 ปีเท่านั้น เรียกได้ว่าแค่หนึ่งชั่วอายุคนเท่านั้นเอง แล้วก่อนหน้านี้ล่ะ ผู้คนชาวอิสราเอลไปอยู่ที่ไหนมา?

          ชาวอิสราเอลเกือบทั้งหมดเป็นคนเชื้อสายยิว ซึ่งเคยอยู่ในดินแดนแถบนี้มาเมื่อหลายพันปีก่อน  แต่มีเหตุให้ต้องกระจัดกระจายกันออกไปอยู่ตามที่ต่างๆทั่วโลก จนกระทั่งมีการสถาปนาประเทศอิสราเอลขึ้นมาเมื่อวันที่ปี ค.ศ. 1948 ชาวยิวจากทุกที่ทั่วโลกจึงกลับมายังดินแดนที่เขาเชื่อกันว่าเป็น “ดินแดนแห่งพันธะสัญญาที่พระผู้เป็นเจ้าได้สัญญาไว้กับชาวอิสราเอล”  

           ถึงแม้ว่าผู้คนกลุ่มนี้จะมีเชื้อสายยิวที่เคยมีรกรากอยู่ที่นี่  แต่การต้องระหกระเหินไปอยู่ในประเทศอื่นนานๆ ย่อมมีการซึมซับและรับเอาวัฒนธรรมของประเทศนั้นๆเข้ามา อีกทั้งบางทีก็มีการผสมผสานทางเชื้อชาติจนทำให้หน้าตาของผู้คนที่ออกมาค่อนข้างหลากหลาย ทั้งแขก ทั้งฝรั่ง และเอเซีย กระทั่งคนเหล่านั้นกลับมายังประเทศอิสราเอล พวกเขาก็กลับมาพร้อมวัฒนธรรมใหม่ที่ตัวเองไปซึมซับอยู่หลายปี ทำให้วัฒนธรรมของอิสราเอลนั้นค่อนข้างจะหลากหลายและเป็นการผสมผสานวัฒนธรรมของหลายๆชาติเข้าด้วยกัน

           เรื่องอาหารการกินของที่นี่  เราจะเห็นทั้งอาหารแบบอาหรับ และอาหารแบบยุโรปรวมอยู่ในมื้อเดียวกัน ส่วนเรื่องเครื่องแต่งกายนั้น คนอิสราเอลบอกกับเราว่า คุณจะเห็นเครื่องแต่งกายของผู้คนที่บอกได้ชัดเจนว่านี่คือชาวยิว แต่จะไม่สามารถบอกว่าเครื่องแต่งกายแบบไหนเป็นชุดประจำชาติของอิสราเอล 

          กลับมาเรื่องของนิสัยใจคอของผู้คน ที่ต้องยอมรับกันว่า คนไทยให้ความรู้สึกทั้งบวกและลบกับคำว่า “ยิว” ที่กล่าวเช่นนี้ก็เพราะว่าเราได้เห็นผลงานที่เป็นสิ่งประดิษฐ์คิดค้นหลายๆชิ้นจากมันสมองของคนยิว แต่ในเวลาเดียวกันเราก็มักได้ยินกันบ่อยๆว่า คนยิวเก่งเรื่องทำธุรกิจ และพยายามรักษาผลประโยชน์ของตนให้มากที่สุด จนบางคนใช้คำว่า “เขี้ยว” กับลักษณะการทำธุรกิจกับคนยิว  แต่เชื่อหรือไม่ว่า จากการที่เราได้เรียนรู้ประวัติศาสตร์และทำความรู้จักกับคนยิวในอิสราเอล  เรากลับรู้สึกชื่นชมในหลายๆด้านของพวกเขา  เรานับถือและศรัทธาในความพยายามรักษาชนชาติของเขามาได้หลายพันปี  ทั้งที่ต้องพบเจอกับวิกฤติอยู่หลายต่อหลายครั้ง  และเราก็ยังชื่นชมในความชาญฉลาดที่มาจากกระบวนการคิดที่เป็นระบบและมีระเบียบวินัยของพวกเขา ยิ่งไปกว่านั้นพอเราได้มีโอกาสสนิทสนมกับเพื่อนใหม่ชาวอิสราเอลที่ใช้ชีวิตอยู่กับพวกเราหลายวัน  เราได้คำตอบชัดเจนว่า คนยิว ไม่ได้มีอะไรเลวร้ายอย่างที่หลายคนคิด เพียงแต่ประวัติศาสตร์อันบอบช้ำของชนชาติยิว ทำให้พวกเขาต้องระมัดระวังตัวมากเป็นพิเศษ  ซึ่งถ้าเราคบหากับเขา แล้วแสดงให้เขารู้สึกเชื่ออย่างสนิทใจได้ว่า เราเป็นมิตรแท้ที่มิได้ประสงค์ร้ายใดๆ เชื่อได้เลยว่าคุณจะได้รับน้ำใจอย่างล้นหลามจากเพื่อนชาวอิสราเอลอย่างแน่นอน และถ้าได้ขึ้นชื่อว่าเป็นเพื่อนกับคนอิสราเอลแล้ว เขาจะยินดีช่วยเหลือทุกอย่างอย่างเต็มที่ แล้วคุณจะรู้ว่า คนอิสราเอลรักเพื่อนมากขนาดไหน

           เราไม่ได้มีเจตนาจะเยินยอให้เกินจริง เพียงแต่ว่า สิ่งที่เราได้มีโอกาสสัมผัสมากับตัวเอง เป็นความรู้สึกที่เราอยากถ่ายทอดและแบ่งปันให้กับผู้อ่าน เพื่อขยายวงความคิดให้เพิ่มมากขึ้น ซึ่งอาจเป็นข้อมูลที่เป็นประโยชน์ในภายภาคหน้า

           ความรักเพื่อนของคนอิสราเอลที่ว่ามากแล้ว  แต่นั่นยังไม่เท่าความรักชาติที่มีอยู่ในสายเลือดของคนอิสราเอลทุกคน โดยเขาจะมีความรู้สึกรัก หวงแหนผืนแผ่นดิน และพร้อมที่จะลุกขึ้นต่อสู้เพื่อปกป้องประเทศชาติของตนได้ทุกเมื่อ ซึ่งเขาทำได้จริง เพราะเขาถือว่าชาวอิสราเอลทุกคนคือทหาร และเป็นทหารที่ผ่านการฝึกฝนมาอย่างดี จึงไม่น่าแปลกที่จะเห็นคนอิสราเอลในชุดพลเรือนพกอาวุธกันอย่างโจ่งแจ้งทั่วเมือง เพราะเขาได้รับการฝึกมาอย่างดีแล้ว

           ทำไมคนอิสราเอลถึงได้รักชาติกันนัก?..... เรื่องนี้ต้องยอมรับว่า เขาสอนกันมาดี คือเยาวชนทุกคนจะถูกสอนให้รู้จักประวัติศาสตร์ความเป็นมาของชาติตน  โดยชี้ให้เห็นถึงความบอบช้ำหลายต่อหลายครั้งในอดีต  ซึ่งคอยย้ำให้ทุกคนเพิ่มความพยายามป้องกันไม่ให้เรื่องเหล่านั้นเกิดขึ้นซ้ำรอยเดิม  อีกทั้งประเทศอิสราเอลมีกฏหมายให้คนเยาวชนเชื้อสายยิวทุกคนไม่ว่าชายหรือหญิงต้องผ่านการฝึกทหาร โดยผู้ชายจะต้องเป็นทหาร 3 ปี และหญิงต้องเป็นทหาร 2 ปี  นั่นยิ่งทำให้คนส่วนใหญ่ของเขาค่อนข้างมีระเบียบวินัย เป็นคนตรงต่อเวลา และเข้มแข็ง จนทำให้หลายคนที่ได้พบเจอคนอิสราเอลครั้งแรก อาจรู้สึกว่าพวกเขาเป็นคนแข็งกร้าว และเย็นชา แต่นั่นเป็นแค่ลักษณะภายนอกที่เราอาจไม่เคยชินเท่านั้น หากได้คบหาเป็นเพื่อนกันแล้ว เราจะรู้สึกได้ว่าไม่มีอะไรที่เลวร้ายซ่อนไว้ภายใต้บุคคลิกเหล่านั้นเลย

          จะว่าไปแล้ว ก็ไม่น่าแปลกใจ ที่เราจะรู้สึกได้ถึงความระมัดระวังตัวอย่างมากของชาวอิสราเอล เพราะอย่างที่ทราบกันดีว่าเขามีปัญหาความขัดแย้งเรื่องพรมแดนกับประเทศใกล้เคียงกันอยู่ เขาเองก็คงไม่อยากให้เกิดเรื่องร้ายแรงอะไรขึ้นในประเทศของเขา ดังนั้นอะไรที่ระวังหรือป้องกันได้ เขาก็คงทำกันอย่างเต็มที่  จึงไม่ต้องแปลกใจว่าขั้นตอนการเดินทางไปประเทศอิสราเอลนั้นจะต้องผ่านกระบวนการตรวจสอบที่ค่อนข้างรัดกุมอย่างมาก สำหรับบางคนที่ไม่ชิน อาจรู้สึกรำคาญใจสักหน่อย  แต่ถ้าคิดอย่างเป็นกลางแล้ว กระบวนการเหล่านั้นก็ช่วยเพิ่มความมั่นใจในการเดินทางให้กับทุกคนเช่นกัน